цветок Зандака

***
Iомо седарчийн ага техкадо,
Махо Iеханийн кохкарш хедадеш.
Батто стигалахь нека чехка до,
Дато нуьрца шен бода меда беш.

Хан дIайоьду ша яьлла Iодара,
Новкъа йоху и шерийн секхаша.
Буьйса йоьссина кху сан кIотара,
Лела IиндагIаш — уьдуш, текхаш а…

Ахьа-м ойланехь васт сан къехкадо,
Луьста доцу хьайн бIаьрхиш ледадеш…
Iомо седарчийн ага техкадо,
Махо Iеханийн кохкарш хедадеш…


Победино, 1979 шеран аьхке

__________________
Дуьненчохь хьан меха цхаъа ца хета...

цветок Зандака

Тийналла

Сан дагна тIехула лепаш
Даим а сийналла ю.
Сан байтийн Iаьнарехь дебаш
Мукъаме тийналла ю.

Аренан тийналла, ломан
ГIургIезан мас санна, яйн.
Тийналла хьуьнхарчу Iоман —
Аз доцу весет сан дайн.

Тийналло дарба дой, цкъацкъа
Дерзадо дагчуьра даI.
Амма и ханна бен яц-кха —
Байттамал, байттамал-яI…


Хоттане, 1980 шеран июль

__________________
Дуьненчохь хьан меха цхаъа ца хета...

цветок Зандака

ХIун хилла вайна?

Вайн дегнийн бос х1инца ца хеташ к1айн,
Д1ауьду бендацарх д1аийна денош.
Т1аьхь-т1аьхьа тидамехь ца хуьлу вайн
Бохамехь 1аш верг, шен б1аьрхиш а 1енош.

Стигала хьала а ца хьовсу вай,
Текхаеш ойланаш, цкъа хилларш т1ома.
Кхоамза хедадо вай уьйрийн тай,
Бахьанза хиларца вовшашца гома.

Марзонаш д1аекъа к1адделла вай,
Зарздина г1иллакхаш лардинарш дайша.
Са д1а а доьжна, вай хоьхкуш ду гай,
Амалш а схьаэцна лелийнарш лайша.

Тутмаьж1гаш йоьхкина яххьашна т1е,
Шалхонийн к1уьралахь вовшашна къежа.
Стаг волчу стагана беттарца пе,
Сом вайга кхийдочу к1иллочух теша.

Ца хууш дешар дуй дахаран дарц,
Лайн чимийн эг1аза худар а хилла,
Вай г1ерта Бакъ эшош, толадан Харц,
Нийсонна т1едоккхуш ямарта х1илла...

Хоттане, 1982 шеран апрель

__________________
Дуьненчохь хьан меха цхаъа ца хета...

цветок Зандака

ХIорда йистехь

Исбаьхьа васт кхуза схьакхечи хьан,
Сан дагна совгIатна бос бахьаш цIена…
Суна гург ду-техьа семаллин гIан?
Я гIенан кхоьлахь со ву-техьа сема?

Амма сурт бIаьргашна хьалхара дIа
Ца долу, со а вац и сайх дIахердеш:
Хьан гIаларт стигалахь мотт лаьцна Iа,
ТIемашна кIел лоьцуш гIайренан бердаш.

Хетало, юьхьтIера маьлхан бос бовш,
Ахь хала детташ хьайн гIелделла тIемаш…
Хуьлда-кх хьо боккъал а халонаш ловш,
ХIаваэх сан дагна тIекхача Iемаш!

ДIо геннахь тIунъелла го анаюх,
Берда тIехь атало тулгIенийн тата.
Хьоьх тарло маякан серлонан дух,
Хьоьх тарло дIо хIордакеманан гата.

БIарлагIийн тобано веш хилла вох,
Езачун сурт хIотто и хилча оьшуш…
ТулгIенийн агIонаш хоьрцуш Iа мох,
ГIамарш тIехь ас язъен байташ а йоьшуш…

Победино, 1979 шеран бIаьсте

__________________
Дуьненчохь хьан меха цхаъа ца хета...

цветок Зандака

БIаьсте

Юха а бIаьсте ю. Декхнаш ду доьлхуш,
Лууш со езачун лар лаха вига.
Iа шайца дIадуьгуш, мархаш дIайоьлхуш,
Малхана товрриг деш, дIацIанло стигал.

Ткъа цуьнан сийналла — сан бIаьргийн доIа -
Лепа кху бIаьстенца, дагна беш хьаам.
И хесто дуй бууш нохчочун воIа,
Дуьненчохь кхуьур бу кхин цхьа синхаам.


Победино, 1980 шеран апрель

__________________
Дуьненчохь хьан меха цхаъа ца хета...

цветок Зандака

***
Хьайна т1е вон деъча, нахе ма дийца,
Хьайн деган к1оргенехь д1ахьулде и.
Моьттуш хьайх доглаза массо ву кийча,
Ма леха хийрачийн б1аьргаш чохь хи..

Мегар ду, кхечуьнца и хилча санна,
Ахь дийца хьайн вон а, хьуо 1а ца лахь.
Хьан дагна парг1ато хилча а ханна,
Жимъяла там бу ахь лайначун къахь..

Делахь а, набаро хьайна не1 йоьллуш,
Хезар ду хьуна хьайн г1енашна хехь
Кхетамна галдаьлла хьайн син иэс доьлуш,
Цул т1аьхьа и тийжаш хьайн дагна т1ехь...

Победино, 1979 шеран январь

__________________
Дуьненчохь хьан меха цхаъа ца хета...

цветок Зандака

Нохчийн мотт

Нохчийн мотт — сан дагах лиэша мутта,
ХIун хир ду кху Лаьттахь хьоьл кхин сирла?
Иштта лепа седарчашлахь бутт а,
Ца лелийта сан дог-ойла тилла…

Дала кхиэл сан Iожаллега таттахь,
Мулкалмовто сайн са дIахьош тIома,
Кхуьур вуй-те ала нохчийн маттахь:
«Декъал хуьлда иллеш нохчийн къоман!».


Хоттане, 1981 шеран март

__________________
Дуьненчохь хьан меха цхаъа ца хета...

цветок Зандака

Гуьйренан сибат...

Меллаша т1есерса дерз а,
Сов юькъа яьржина дохк.
Аьхкенан де, юхадерза!
Шелделла сан дог де дох.

Миччара! Чкъург керчош, хено,
Бицбойтуш ц1ерпоштан мохь,
Шен новкъа чаккхармаш 1енош,
Сан дагт1ехь бити-кх цхьа муо.

И муо бу аьхкенах къастар,
Ла ца луш гуьйренан ткъарш.
Б1аьрсинна г1арг1улеш къаьста,
Хедаеш стигалан 1арш.

Дерзинчу дитташ т1е дегза
Ледадеш т1адмаш-туьтеш,
Меллаша т1есерса дерза
Г1арг1улийн б1аьрхиш ду-те?

Хоттане, I973 шеран октябрь

__________________
Дуьненчохь хьан меха цхаъа ца хета...

Scarface

КУЬЙРА

Ломан юьртан стиглахь хьийза куьйра,
ТIеман буьрса кхерам санна, Iаьржа.
Сацайо сан нанас лесто куьйра,
«Кхуввай, кхуввай» — хIора кертахь даьржа.

Сийналлино декъалйинчу Iаршахь
Ца товш санна хета суна куьйра —
Кху сан эвлахь цо шен ижу харжахь,
Къежлур ду сан бераллера туьйра.

Миска къуьрдиг юьтуш хьере ека,
КIорни хьаладаьхьча гIушлакхене,
Муха Iийр ву воцуш санна шек а?
И диц а деш, муха вер ву хене?

Сан бераллин гIаларт когашIуьйра
Доьлхур ма ду, буй а хьийзош бIаьрга,
Стигал хедош, хьовзахь Iаьржа куьйра,
И тарделча санна тIеман хьаьрках…

Амма дуьхьалтуьйсу дедайн яххьаш,
Хаден бIаьвнаш, баьччин тур а, буьйр а,
Хьийза даьлча, цоьстуш лаьмнийн баххьаш,
Бумба туху кема санна, куьйра…



Хоттане, 1981 шеран бIаьсте

__________________
Жухаргех элий бен
зама котьюьйлуш, –
Тхо тахна оруш ду
тхаьш хIетахь дийнарг.

Принимаем участие в конкурсе сегодня!

цветок Зандака

***
Х1унда ду сатийсар гуттар а г1айг1анах ийна?
Вовшашка сатуьйсуш вайшиъ а к1еззиг ца 1ийна…

Цхьа хазахетар ду сагатдар х1ун ду ца хууш —
Хаац-кха, вай х1унда дацара цуьнца 1ан лууш.

Къоначу лехамехь цхьа сонта цакхетам 1аь1на,
Вай хууш дацара атта дуй дахаран маь1на:

Муьлхха вай яккхахь а ирсан раг1 лацаран лоьмар,
Ханна бен яц-кха вай идочу г1уллакхийн оьмар.

Абаде чолхе ю вай дуьхе ца кхиъал цкъа а -
Дуьненчохь хан йоккхуш цунна т1е ца къаьчна цхьа а.

Хеназа хьийзабеш хиндолчун собаре бера,
Гуш йоцчу чаккхене вай ч1ог1а сатийсинера.

Со ч1ог1а реза ву вай иштта тем байна 1ерна,
Хан т1е ма-кхаьччи бен хир доцче сатуьйсуш эрна,

Ца хууш, дахаран жам1аш дар хир доций нийса
Болийна некъ бина валанза — гара я нийса…

Хоттане, 1981 шеран январь

__________________
Дуьненчохь хьан меха цхаъа ца хета...