цветок Зандака

ГIаргIулийн назма

Хийистехь вайшиъ лардеш, лаьтта гуьйре.
Шовдано вота етта тIулгаш тIехь.
ДIо мархаш ялош шен зIаьнаршца уьйре,
Малх каде хьийза баьлла гIушлакхехь.

Лаьттарчу ирсах хьоьгу стигал екош,
Хезаш ю къаьхьа назма гIаргIулийн.
Вайшиъ цIадоьду, дегнаш вовшех хьегош,
Йоццачу ханна кхузахь гар хуьлий…

ДIадоьду вайша шен-шен новкъа цIехьа,
Хиларх а ший а цхьана юьртахь Iаш.
ГIаргIулийн назма вай гуш гIелло гIеххьа,
Ма хуьлда-кх и вайн ирсан тIома каш…

I977 шеран ноябран I0 де

__________________
Дуьненчохь хьан меха цхаъа ца хета...

цветок Зандака

Воккхачу стеган хьехамаш

Ирхенийн халонаш ловш,
КIад ма ло дахаран новкъахь.
КIадвалар хьайн меттаххьовш,
Ял эца хьайн деган шовкъах.

Вуонаша лацахь а гуо,
Къар ца луш, гIорта ца эша.
Кхиамах Iеха ма луо,
Хьайх санна, адамех теша.

ДIаяккха дагчуьра вас,
Тезета воьдуш я тойне.
ТIаккха бен хьо кхочур вац
Нуьречу хьайн Iалашоне.

Хоттане, 1975 шо

__________________
Дуьненчохь хьан меха цхаъа ца хета...

цветок Зандака

Лекъаш, лекъаш…
КIорда ца деш, эшарш лекхна,
Сийна аьхке тили тIех.
Iоврийн доьхка юкъах доьхкий,

ГIаргIулеш къилбехьа лоьхкуш,
Гуьйре чоьхьа гIерта кех.
Некъаш дохкуш баца тIоьхла,
Хийла хилла некъийн охIла,
Даккъаш цоьстуш, лелла со.
Къилбе доьлху олхазараш,

Шун тIемаш кIел сан ирс дара,
Кхин ирс дуй-те хьаста дог?
Лууш ву шу юхадахка
Со а, шу а динчу махка,

Нехан ареш тосуш дIа.
Со-м ма вац сайн махкахь гIийла,
Лууш а вац тIома вийла,
ТIедогIуш Даймехкан Iа…



I977 шеран сентябран 24 де

Х1ара тайпа, шен исбаьхьаллин аг1о лекха йолуш,к1орггера чулацам болуш наггахь ца хуьлу вайн цхьаболлу яздархойн байташ. 1977 шарахь Ибрах1имна 19 шо бен ца хилла. Ма тамашийна Дала делла дог а,хьекъал а,корматалла йолуш хилла-кх иза! Дала декъал войла Ибрах1им!

__________________
Дуьненчохь хьан меха цхаъа ца хета...

цветок Зандака

Сонта дозалла

Iуьйранна бацана хьалха
Дозалла деш хилла тхи:
«Со дацахьара хьо цхьалха
Хир яра, ас хьо кхиий.

Гой хьуна, сирла со къега,
Лепадеш дуьне хIара.
Сох хилла исбаьхьа седа,
БIаьрла ду со жовхIарал…».

Малх кхийти, оьхьуш хазалла,
Цо и тхи дерриг дакъий.
Дагий цо сонта дозалла.
Тхино ша хестадац кхин.


Хоттане, 1975 шо

__________________
Дуьненчохь хьан меха цхаъа ца хета...

цветок Зандака

ГIаргIулеш

ГIаргIулеш… Дахаран тембоцу оьргаш,
Йоьлху шу бовхачу малхана герга…
Лоьху аш, гездохуш стигланан дари,
Шелонна зирх тийса ца лиъна аре.

Вовшашка мохь бетташ, мархашлахь юькъачу
Йоьлху шу. Шу-м юьгу уггар а йоккхачо.
БIаьрго схьа ца лаццал, йовлу шу гена,
Кхоьхьу аш сан бIаьрхиш, сан ирсе гIенаш…

Эгадеш пелагаш бераллин новкъа,
Къоналло-гIаргIулис тIам бетта шовкъе.
Ас цуьнга мохь бетта: «Ма латта юьстах,
Схьайола сан керта, сан деган йисте…».

…И юьтий, дIайоьду гIаргIулийн тоба,
Ткъа со-м Iа, къоналлин сатийсам кхобуш.

Хоттане, 1976 шеран октябрь

__________________
Дуьненчохь хьан меха цхаъа ца хета...

цветок Зандака

«Беза толам я ирс деза хьуна?» —
Хаттахь сайга, жоп лур ду ас хьаннаъ:
«ХIуммаъ хьашт дац суна-ма цкъачунна,
Сайн къоналла сайца хилчахьана.

Сан ког хIинцаъ луьйтана чохь бу.
Шен лаамехь говр дIахецна, хьалха
ВогIуш ву со. Дерриг хьалха ду.
Хилахь сайна тоъал зама нагахь,

Ирс ас сайна цхьаьнхьа лоцур ду,
Толаме а кхача хьожур ву».



Хоттане, 1976 шо

__________________
Дуьненчохь хьан меха цхаъа ца хета...

цветок Зандака

Дарц даларх лекхачу ломахь,
Махо а лекхарх шок-зурма,
И аьрзу ца юху боларх,
Цо дегI шен латтадо кура.

Йисарх а тIемаш а дойна,
Ницкъ боцуш цу стигла яла,
И гур яц гIелйина ойла,
Балхабеш шегара бала.

Хилла-кха олуш цундела
Тохара ахь соьга, нана:
«Халонех цкъа а ца кхера
Ламанан аьрзунах Iама…».



Хоттане, 1975 шо

__________________
Дуьненчохь хьан меха цхаъа ца хета...

цветок Зандака

Сан дашо сахьт ду-кха стоьла тIехь Iуьллуш,
Стомара дуьйнна дIа иза-м ду сецна.
Ши цхьамза лаьтташ бу — кIадбелла-те уьш?
Ас дулахь, сахьт дола лур дуй-те хецна?

Моттало, сахьт санна, сецна Iа зама,
Амма и бакъ дац-кха — и йоьду хьаьдда.
Йоьду и сов сиха гуш йоцчу пана,
Челакха дин санна, реманах хаьдда.

Зама сан сахьтаца лелаш елар-кха,
Сан сахьтан цхьамзанаш шен архаш йолуш.
ТIаккха и даим сан карахь хир яр-кха,
Шен сацар, дIаяхар соьх доьзна долуш.

Сайн сахьтан цхьамзанаш юха хьовзийна,
ДIадахна бIешераш ас луьстур дара.
ДIаяхна и зама ерриг а зийна,
Ас цуьнах лаьцна цхьа байт язйийр яра.

ХIан-хIа, и хир дац-кха! Сатийсар — эрна!
Дуьйцуш а хета и туьйранах тера.
Геннара дуьйнна схьа кIад ца луш йогIург
Сахьто а сацор яц, дойтуш ша боххург.

И-м чехка йоьдуш ю, шен чабол эцна,
Цхьа бере вац цунна лаьттахь нуьйр туьллуш…
Стомара дуьйнна дIа кIадделла сецна
Сан дашо сахьт ду-кха стоьла тIехь Iуьллуш…


Хоттане, I973 шо

__________________
Дуьненчохь хьан меха цхаъа ца хета...

цветок Зандака

(Шен I5 шо долуш хеназа кхелхинчу
сайн доттагIчун Каимов Русланан
сирлачу безамна)

ХIалхара сентябрь. ВорхIалгIа класс.
Сийначу парти тIехь со цхьаъ ву хиъна.
Тахана ца хеза хьан зевне аз.
Кхолламо хьо кхечу новкъа дIавигна.

ВогIур вац цкъа а хьо ишколе кхин.
Ловзур вац, доттагIа, буьрканах тхоьца.
Хьокхур дац мелаца дIо уьн тIе сиз.
Хуур вац урокехь парти тIе соьца.

Урокаш ца Iамош хьо лелар вац.
НеIарх пIелг тухур бац хьомечу классан.
Йийр яц ахь «шиъ» доккхуш цхьанна а вас,
Хьуна кхин дов дийр дац нанас а, дас а.

Ойлане хьехархо. ВорхIалгIа класс.
Тийналло гIайгIанан урок схьайилли…
Корера схьаэцна, зезагийн барз
Хьо хиъна Iийначу метте ас билли.



I973 шеран сентябран 1 де

Ма г1ийла ойланца яздийна хилла х1ара мог1анаш,шена ма ца хилла Ибрах1има 15 шо хан бен.

__________________
Дуьненчохь хьан меха цхаъа ца хета...

цветок Зандака

Цхьана йоIе

Ала, йоI, айхьа хIун езаш
Кхолийна хьайн тийна бIаьргаш?
Карор ду нур-дашо Iежаш,
Хьо елахь сатесна цаьрга.

Ахь дехахь седарчий сирла,
Беттан дин хаьхккина йоргIа,
ГIур ву со Iуьйкъе а хилла,
Хьуна ян седарчийн хорха.

Ловр бу ас муьлхха а бала,
Хьан дуьхьа гIулч йоккхуш хIора.
Ахь алахь соь: «Генавала!»,
Меттаххьан тоьар дац гIора.



Хоттане, I976 шо

__________________
Дуьненчохь хьан меха цхаъа ца хета...