Ибрах1им Юсупов - "Г1арг1улийн назма..." - Страница 21

цветок Зандака · 12.07.2008, 14:14

Боллан дитте

Боллан диттан лайно къеждо генаш,
Даг т1е туьйсуш йовхо йоцу г1енаш.

Генийн кийрахь б1аьста идда мутта,
Моьттур дац хьо лекъна хир ду гуттар!

Лаьтта бухахь боллан къона орам
Меттах ца хьов, хилча санна хорам.

Б1аьста малхе кхийдаш хилла бохь а
Х1инца г1ийла кхозу лаьтта охьа.

Йицйи-те ахь, балл, хьайн къона зама,
Хала ду хьуна шело эшон 1ама?

Лаац хила хьо дорцана къера,
Цуьнца къийсам латтабе, ма кхера!

Гулдай дерриг хьайгахь хилла г1ора,
Лаьттах йовхо ийзош, денбе орам.

Хиларх х1ун ду хьо цкъачунна къоьжа:
Маьлхан б1аьрг хьоь дегайовхонца хьоьжу —

Кийча хила дег1 хьайн малхе даккха!
Кийча хила б1аьста зазадаккха!

Хоттане, 1978 шеран апрель

цветок Зандака · 12.07.2008, 14:14

Ц1а до-кха, х1иттадеш кораш,
Не1арш а — оьшшучохь д1а.
Хинйолчу шен уьйт1а нораш
Шершадеш, безам а 1а.

Чутуху тоьллачех аннаш.
Хьалабо исбаьхьа тхов.
Чоьнаш ю — безаман баннаш,
Ткъа ц1а ша — кхолламан б1ов.

Ц1а долу шатайпа серла,
Къона шиъ чудерзадеш.
Кхерч кхуллуш цаьршинна керла,
Массара белхи а беш.

Безам бац хьостамех ийна,
Я къовлуш, т1етоьхна у.
Амма ша чохь 1ачу ц1ийнан
Г1ишлонал ч1ог1а и бу.

Хоттане, 1975 шеран июнь

цветок Зандака · 13.07.2008, 02:55

Яздо ас, цIийх иэдеш шекъа,
Кехатах дог тешадеш.
Сан иллин могIанаш хьекъа,
Токх а еш сан деган беш.

Со-м ян а кийча ву чIагIо,
Теш хIиттош цIеналла син:
Ца еза кехатан агIо,
Къарзъелла яьлча бен и.

Верриг а векхалуш сица,
Со леIа ваьлча сайн гIан,
МогIанаш Iаьржачу цIийца
Чекхдуьйлу кехатах сан.

Гуш хета безачийн яххьаш,
Бахначийн эхарта дIа.
Сайн лаьмнийн къежделла баххьаш
Дага а лоьцуш со Iа.

Ца хилла тем леха оьшуш,
Даг чу дуьйш могIанийн хIуш:
Уьш ду сан бIаьргаш чу хьоьжуш,
Царна чохь шаьш хьекъаш гуш.

Шерашна, шаьш идарх генна,
Сан башха къинхьегам тайн:
Iаьржачу хьаьркашца денна
Къарздо ас кехаташ кIайн.

Ойланийн зирхан беш хама,
Йогу сан син кхерчан цIе…
ТIаьххьарчу илланчийн зама
Мацца а кхочур ю тIе.

Хир вуй-те со церан декъах?
Хир вуй-те сан иллийн теш?
Яздо ас, цIийх иэдеш шекъа,
Кехатах дог тешадеш…

Хоттане, 1982 шеран февраль

цветок Зандака · 13.07.2008, 02:55

Сахалин гIайренах хьаьрчича дохк,

Нохчийчоь, хьо даим го суна гIенах.

Тарло хьо суна сайн хьомечу ненах.

Хьо марша богIийла, сан хьоме мохк!

Ас хьуна гIуллакхдеш баийна гош.

Доьху хьоь, беш суна, дас санна хьехам,

Аттачу баккха сан ойланийн лехам.

Со цкъа а виц ца ван луо суна дош.

Ас байтийн дилханах огур ду и

Хаийта, сайн кхоллам буй хьуна муьтIахь…

Мох-дорцаш хьекхарх кху гIайренан уьйтIахь,

ГIорор дац хьоь болчу безаман хи.

Победино, 1979 шеран ноябрь

цветок Зандака · 13.07.2008, 02:56

Сахалин

Тахна ГIезалойн хидоькъехь мох ца ловзу кхин.
Хета лайлахь дато йолуш санна Сахалин.
Цуьнан юьхь тIехь маж хетало «тайга» олу хьун.
Сан сингаттам жимма байбан хир ду кхузахь хIун?

Сан Нохчийчоь, хьуна вуно гена ваьлла со.
Со-м Советан Эскарера ву цхьа могIархо.
Салтийн чоа суна хета хьан стогаллин гIагI,
Дедайшкара соьга кхаьчна къонахаллин рагI.

ГIайре тхьаьвса, хи чохь даржош шен и деха дегI,
Курилашна хьалха чIогIа бIобулуш ю шех.
Кхузахь уьнтIепхьидах терра текхаш йоьду хан,
Уьйре бало гIерташ санна Тийна океан.

ИбрахIиман-гIайренхочун ма довр дац-кха доь,
Цхьа континент дийна мел ю — хьоме Нохчийчоь.

Смирных, 1980 шеран январь

цветок Зандака · 13.07.2008, 02:57

Нохчийн мотт

Нохчийн мотт — сан дагах лиэша мутта,
ХIун хир ду кху Лаьттахь хьоьл кхин сирла?
Иштта лепа седарчашлахь бутт а,
Ца лелийта сан дог-ойла тилла…

Дала кхиэл сан Iожаллега таттахь,
Мулкалмовто сайн са дIахьош тIома,
Кхуьур вуй-те ала нохчийн маттахь:
«Декъал хуьлда иллеш нохчийн къоман!».

Хоттане, 1981 шеран март

цветок Зандака · 13.07.2008, 02:58

Баркалла со нохчо кхолларна, Дела!
Сица а, цIийца а нохчо ву со.
Сан деден бIов ю сан дозаллин эла,
Эхь-бехк а, гIиллакх а цо суна ло.

Синметтехь Iалашбеш къоман тIеIаткъам,
ТIанк аьлла нохчоллех вуьзна со ву.
Хало тIехIоьттича, ца бо ас латкъам:
Собар — сан толаман меттамотт бу.

Баркалла, со нохчо кхолларна, Дела!
Ахь дIа ца дайтарна нохчоллин доь.
Лаьттина, лаьттар ю, лаьтта цундела
Маршонан гIап хилла сан Нохчийчоь!

Хоттане, 1981 шеран февраль

цветок Зандака · 13.07.2008, 15:52

Шовданан йиш

Шатайпа ду шовда — шен аз ца хуьйцуш,
Даим цхьанаэшшара охьаихна и.
ДIадовларх бIешераш, кортош а туьлуш,
Шовда-м ду лоькхуш шен къан ца ло йиш.

ХIара шовда цкъа мацах сан деден дас а
Мелла хир канашкахь, Iабош шен дог.
Цу хенан мехаша къажйина хьаннаш
Заманан тукаро кхедина го.

Хийцамийн зил буьтуш горгачу лаьттахь,
Адамех хийламмо тIеэцна каш.
И тIулган бIаьвнаш а замано аьтта,
Лаьттах дIашарделла дай кхаьбна кхаш.

Ткъа хIунда ца лекъна ламанан шовда,
Къамкъарг а якъалуш, хелаш шен йиш?
Лаьмнийн цу кийрахь а хIорд бу-те боккха,
ТIекхоьхьуш шовданна дарбане хиш?

Массо а заманан бакъдолу верас
Ду боху шовдано шен шийла хи-м…
Хетало цо лоькху йиш а цундела
Лендоцчу дахарна лерина гимн!..

Хоттане, 1974 шеран март

цветок Зандака · 13.07.2008, 15:55

Нене

Корталица хьайн букъ тIе дIавоьхкий,
Нана, ахь со лелавора гихь.
Нана, и сан дечган ага техкош,
Соь наб яйта, наб ца йора ахь.

Хьо-м таханаъ юьжуш яц хьайн хенахь,
Сагатдо ахь. Йо ахь ойланаш.
Реза яц хьо хиларна со генахь,
Хьело бохуш новкъахь кехаташ.

Суьйре еъча, цу вайн корах цIийнан
Детташ хьочо шен баьццара га,
ТIам кагбелла хьоза санна, тийна,
Соне хоий, хьо гIайгIане Iа…

Хьан цIаро бен ца бохби сан когаш,
Нана, ахь латий сан дагчохь цIе.
Ас сайн хIара салтичун погонаш
Хьоь наб яйта тегна белшаш тIе.

Победино, 1978 шеран август

цветок Зандака · 13.07.2008, 15:56

ТIехилий, кхаллахь тхан кхача,
ТIех мерза бацахь а чам,
Хьо хиларх лулахо, хьаша,
Я деган доттагIа сан.

Ма ала: «Йиъна ву хIинцца».
Ма ала: «Кхоийна Iац».
Вовшашца вай йоькъуш нийсса,
Йиънарг бен мерза ма яц.

ТIехилий, вуха ца теIаш,
Хьажахьа, муха бу чам,
Нагахь со лоруш, со везаш
Хьо веънехь хIусаме сан.

Хоттане, 1974 шо

12.07.2008, 14:14	#201
цветок Зандака Вес репутации: 27	Боллан дитте Боллан диттан лайно къеждо генаш, Даг т1е туьйсуш йовхо йоцу г1енаш. Генийн кийрахь б1аьста идда мутта, Моьттур дац хьо лекъна хир ду гуттар! Лаьтта бухахь боллан къона орам Меттах ца хьов, хилча санна хорам. Б1аьста малхе кхийдаш хилла бохь а Х1инца г1ийла кхозу лаьтта охьа. Йицйи-те ахь, балл, хьайн къона зама, Хала ду хьуна шело эшон 1ама? Лаац хила хьо дорцана къера, Цуьнца къийсам латтабе, ма кхера! Гулдай дерриг хьайгахь хилла г1ора, Лаьттах йовхо ийзош, денбе орам. Хиларх х1ун ду хьо цкъачунна къоьжа: Маьлхан б1аьрг хьоь дегайовхонца хьоьжу — Кийча хила дег1 хьайн малхе даккха! Кийча хила б1аьста зазадаккха! Хоттане, 1978 шеран апрель __________________ Дуьненчохь хьан меха цхаъа ца хета... Тешаме-тешаме, эсала-эсала...©

12.07.2008, 14:14	#202
цветок Зандака Вес репутации: 27	Ц1а до-кха, х1иттадеш кораш, Не1арш а — оьшшучохь д1а. Хинйолчу шен уьйт1а нораш Шершадеш, безам а 1а. Чутуху тоьллачех аннаш. Хьалабо исбаьхьа тхов. Чоьнаш ю — безаман баннаш, Ткъа ц1а ша — кхолламан б1ов. Ц1а долу шатайпа серла, Къона шиъ чудерзадеш. Кхерч кхуллуш цаьршинна керла, Массара белхи а беш. Безам бац хьостамех ийна, Я къовлуш, т1етоьхна у. Амма ша чохь 1ачу ц1ийнан Г1ишлонал ч1ог1а и бу. Хоттане, 1975 шеран июнь __________________ Дуьненчохь хьан меха цхаъа ца хета... Тешаме-тешаме, эсала-эсала...©

13.07.2008, 02:55	#203
цветок Зандака Вес репутации: 27	Яздо ас, цIийх иэдеш шекъа, Кехатах дог тешадеш. Сан иллин могIанаш хьекъа, Токх а еш сан деган беш. Со-м ян а кийча ву чIагIо, Теш хIиттош цIеналла син: Ца еза кехатан агIо, Къарзъелла яьлча бен и. Верриг а векхалуш сица, Со леIа ваьлча сайн гIан, МогIанаш Iаьржачу цIийца Чекхдуьйлу кехатах сан. Гуш хета безачийн яххьаш, Бахначийн эхарта дIа. Сайн лаьмнийн къежделла баххьаш Дага а лоьцуш со Iа. Ца хилла тем леха оьшуш, Даг чу дуьйш могIанийн хIуш: Уьш ду сан бIаьргаш чу хьоьжуш, Царна чохь шаьш хьекъаш гуш. Шерашна, шаьш идарх генна, Сан башха къинхьегам тайн: Iаьржачу хьаьркашца денна Къарздо ас кехаташ кIайн. Ойланийн зирхан беш хама, Йогу сан син кхерчан цIе… ТIаьххьарчу илланчийн зама Мацца а кхочур ю тIе. Хир вуй-те со церан декъах? Хир вуй-те сан иллийн теш? Яздо ас, цIийх иэдеш шекъа, Кехатах дог тешадеш… Хоттане, 1982 шеран февраль __________________ Дуьненчохь хьан меха цхаъа ца хета... Тешаме-тешаме, эсала-эсала...©

13.07.2008, 02:55	#204
цветок Зандака Вес репутации: 27	Сахалин гIайренах хьаьрчича дохк, Нохчийчоь, хьо даим го суна гIенах. Тарло хьо суна сайн хьомечу ненах. Хьо марша богIийла, сан хьоме мохк! Ас хьуна гIуллакхдеш баийна гош. Доьху хьоь, беш суна, дас санна хьехам, Аттачу баккха сан ойланийн лехам. Со цкъа а виц ца ван луо суна дош. Ас байтийн дилханах огур ду и Хаийта, сайн кхоллам буй хьуна муьтIахь… Мох-дорцаш хьекхарх кху гIайренан уьйтIахь, ГIорор дац хьоь болчу безаман хи. Победино, 1979 шеран ноябрь __________________ Дуьненчохь хьан меха цхаъа ца хета... Тешаме-тешаме, эсала-эсала...©

13.07.2008, 02:56	#205
цветок Зандака Вес репутации: 27	Сахалин Тахна ГIезалойн хидоькъехь мох ца ловзу кхин. Хета лайлахь дато йолуш санна Сахалин. Цуьнан юьхь тIехь маж хетало «тайга» олу хьун. Сан сингаттам жимма байбан хир ду кхузахь хIун? Сан Нохчийчоь, хьуна вуно гена ваьлла со. Со-м Советан Эскарера ву цхьа могIархо. Салтийн чоа суна хета хьан стогаллин гIагI, Дедайшкара соьга кхаьчна къонахаллин рагI. ГIайре тхьаьвса, хи чохь даржош шен и деха дегI, Курилашна хьалха чIогIа бIобулуш ю шех. Кхузахь уьнтIепхьидах терра текхаш йоьду хан, Уьйре бало гIерташ санна Тийна океан. ИбрахIиман-гIайренхочун ма довр дац-кха доь, Цхьа континент дийна мел ю — хьоме Нохчийчоь. Смирных, 1980 шеран январь __________________ Дуьненчохь хьан меха цхаъа ца хета... Тешаме-тешаме, эсала-эсала...©

13.07.2008, 02:57	#206
цветок Зандака Вес репутации: 27	Нохчийн мотт Нохчийн мотт — сан дагах лиэша мутта, ХIун хир ду кху Лаьттахь хьоьл кхин сирла? Иштта лепа седарчашлахь бутт а, Ца лелийта сан дог-ойла тилла… Дала кхиэл сан Iожаллега таттахь, Мулкалмовто сайн са дIахьош тIома, Кхуьур вуй-те ала нохчийн маттахь: «Декъал хуьлда иллеш нохчийн къоман!». Хоттане, 1981 шеран март __________________ Дуьненчохь хьан меха цхаъа ца хета... Тешаме-тешаме, эсала-эсала...©

13.07.2008, 02:58	#207
цветок Зандака Вес репутации: 27	Баркалла со нохчо кхолларна, Дела! Сица а, цIийца а нохчо ву со. Сан деден бIов ю сан дозаллин эла, Эхь-бехк а, гIиллакх а цо суна ло. Синметтехь Iалашбеш къоман тIеIаткъам, ТIанк аьлла нохчоллех вуьзна со ву. Хало тIехIоьттича, ца бо ас латкъам: Собар — сан толаман меттамотт бу. Баркалла, со нохчо кхолларна, Дела! Ахь дIа ца дайтарна нохчоллин доь. Лаьттина, лаьттар ю, лаьтта цундела Маршонан гIап хилла сан Нохчийчоь! Хоттане, 1981 шеран февраль __________________ Дуьненчохь хьан меха цхаъа ца хета... Тешаме-тешаме, эсала-эсала...©

13.07.2008, 15:52	#208
цветок Зандака Вес репутации: 27	Шовданан йиш Шатайпа ду шовда — шен аз ца хуьйцуш, Даим цхьанаэшшара охьаихна и. ДIадовларх бIешераш, кортош а туьлуш, Шовда-м ду лоькхуш шен къан ца ло йиш. ХIара шовда цкъа мацах сан деден дас а Мелла хир канашкахь, Iабош шен дог. Цу хенан мехаша къажйина хьаннаш Заманан тукаро кхедина го. Хийцамийн зил буьтуш горгачу лаьттахь, Адамех хийламмо тIеэцна каш. И тIулган бIаьвнаш а замано аьтта, Лаьттах дIашарделла дай кхаьбна кхаш. Ткъа хIунда ца лекъна ламанан шовда, Къамкъарг а якъалуш, хелаш шен йиш? Лаьмнийн цу кийрахь а хIорд бу-те боккха, ТIекхоьхьуш шовданна дарбане хиш? Массо а заманан бакъдолу верас Ду боху шовдано шен шийла хи-м… Хетало цо лоькху йиш а цундела Лендоцчу дахарна лерина гимн!.. Хоттане, 1974 шеран март __________________ Дуьненчохь хьан меха цхаъа ца хета... Тешаме-тешаме, эсала-эсала...©

13.07.2008, 15:55	#209
цветок Зандака Вес репутации: 27	Нене Корталица хьайн букъ тIе дIавоьхкий, Нана, ахь со лелавора гихь. Нана, и сан дечган ага техкош, Соь наб яйта, наб ца йора ахь. Хьо-м таханаъ юьжуш яц хьайн хенахь, Сагатдо ахь. Йо ахь ойланаш. Реза яц хьо хиларна со генахь, Хьело бохуш новкъахь кехаташ. Суьйре еъча, цу вайн корах цIийнан Детташ хьочо шен баьццара га, ТIам кагбелла хьоза санна, тийна, Соне хоий, хьо гIайгIане Iа… Хьан цIаро бен ца бохби сан когаш, Нана, ахь латий сан дагчохь цIе. Ас сайн хIара салтичун погонаш Хьоь наб яйта тегна белшаш тIе. Победино, 1978 шеран август __________________ Дуьненчохь хьан меха цхаъа ца хета... Тешаме-тешаме, эсала-эсала...©

13.07.2008, 15:56	#210
цветок Зандака Вес репутации: 27	ТIехилий, кхаллахь тхан кхача, ТIех мерза бацахь а чам, Хьо хиларх лулахо, хьаша, Я деган доттагIа сан. Ма ала: «Йиъна ву хIинцца». Ма ала: «Кхоийна Iац». Вовшашца вай йоькъуш нийсса, Йиънарг бен мерза ма яц. ТIехилий, вуха ца теIаш, Хьажахьа, муха бу чам, Нагахь со лоруш, со везаш Хьо веънехь хIусаме сан. Хоттане, 1974 шо __________________ Дуьненчохь хьан меха цхаъа ца хета... Тешаме-тешаме, эсала-эсала...©

Опции темы
Версия для печати Отправить по электронной почте