цветок Зандака

Девеше...

Гина вац хьо дийна волуш суна,
Я ца девза ахь даьхна хьуьнарш.
Аш, б1аьхоша, маршо яккха тхуна,
Лардина вайн мехкан латтанаш.

Яийтира Даймахко повестка,
Шен мог1аршка кхойкхуш г1уллакх дан.
«Нана, ахьа са ма гатде, кестта
Воьрзур ву со толамца вайн ц1а», —

Уьш дара хьан т1аьххьарлера дешнаш…
Т1ом д1абаьлла яьлла дуккха хан.
Оцу т1амо алсамдехи кешнаш,
Чевнаш йи цо нанойн дегнашна.

Т1амо витац, хиларх цхьанхьа доьшуш,
Къестабац поэташ, артисташ.
Хиларх нана хьан ц1ахь хьоьга хьоьжуш,
Дог сацош, цо кийра дутту даш…

Машаре бу стиглахь х1ора седа,
Беттан серло дебон г1ерта тхи…
И тхи дуй-те, шу д1ахьовсош, х1етахь
Наной б1аьргех дийлла долу хи…

Хоттане, 1975 шеран июнь беттан 22 де

__________________
Дуьненчохь хьан меха цхаъа ца хета...

цветок Зандака

Шовданан йиш...

Шатайпа ду шовда — шен аз ца хуьйцуш,
Даим цхьанаэшшара охьаихна и.
ДIадовларх бIешераш, кортош а туьлуш,
Шовда-м ду лоькхуш шен къан ца ло йиш.

ХIара шовда цкъа мацах сан деден дас а
Мелла хир канашкахь, Iабош шен дог.
Цу хенан мехаша къажйина хьаннаш
Заманан тукаро кхедина го.

Хийцамийн зил буьтуш горгачу лаьттахь,
Адамех хийламмо тIеэцна каш.
И тIулган бIаьвнаш а замано аьтта,
Лаьттах дIашарделла дай кхаьбна кхаш.

Ткъа хIунда ца лекъна ламанан шовда,
Къамкъарг а якъалуш, хелаш шен йиш?
Лаьмнийн цу кийрахь а хIорд бу-те боккха,
ТIекхоьхьуш шовданна дарбане хиш?

Массо а заманан бакъдолу верас
Ду боху шовдано шен шийла хи-м…
Хетало цо лоькху йиш а цундела
Лендоцчу дахарна лерина гимн!..

Хоттане, 1974 шеран март

__________________
Дуьненчохь хьан меха цхаъа ца хета...

цветок Зандака

Гуьйренан сибат...

Меллаша т1есерса дерз а,
Сов юькъа яьржина дохк.
Аьхкенан де, юхадерза!
Шелделла сан дог де дох.

Миччара! Чкъург керчош, хено,
Бицбойтуш ц1ерпоштан мохь,
Шен новкъа чаккхармаш 1енош,
Сан дагт1ехь бити-кх цхьа муо.

И муо бу аьхкенах къастар,
Ла ца луш гуьйренан ткъарш.
Б1аьрсинна г1арг1улеш къаьста,
Хедаеш стигалан 1арш.

Дерзинчу дитташ т1е дегза
Ледадеш т1адмаш-туьтеш,
Меллаша т1есерса дерза
Г1арг1улийн б1аьрхиш ду-те?

Хоттане, I973 шеран октябрь

__________________
Дуьненчохь хьан меха цхаъа ца хета...

цветок Зандака

Сан дашо сахьт ду-кха стоьла т1ехь 1уьллуш,
Стомара дуьйнна д1а иза-м ду сецна.
Ши цхьамза лаьтташ бу — к1адбелла-те уьш?
Ас дулахь, сахьт дола лур дуй-те хецна?

Моттало, сахьт санна, сецна 1а зама,
Амма и бакъ дац-кха — и йоьду хьаьдда.
Йоьду и сов сиха гуш йоцчу пана,
Челакха дин санна, реманах хаьдда.

Зама сан сахьтаца лелаш елар-кха,
Сан сахьтан цхьамзанаш шен архаш йолуш.
Т1аккха и даим сан карахь хир яр-кха,
Шен сацар, д1аяхар соьх доьзна долуш.

Сайн сахьтан цхьамзанаш юха хьовзийна,
Д1адахна б1ешераш ас луьстур дара.
Д1аяхна и зама ерриг а зийна,
Ас цуьнах лаьцна цхьа байт язйийр яра.

Х1ан-х1а, и хир дац-кха! Сатийсар — эрна!
Дуьйцуш а хета и туьйранах тера.
Геннара дуьйнна схьа к1ад ца луш йог1ург
Сахьто а сацор яц, дойтуш ша боххург.

И-м чехка йоьдуш ю, шен чабол эцна,
Цхьа бере вац цунна лаьттахь нуьйр туьллуш…
Стомара дуьйнна д1а к1адделла сецна
Сан дашо сахьт ду-кха стоьла т1ехь 1уьллуш…

Хоттане, I973 шо

__________________
Дуьненчохь хьан меха цхаъа ца хета...

цветок Зандака

1аьнан сибат

Чимаш хиларх к1еда, хаза,
1а-м ду буьрса, шийла ша.
Генаш хьедо шайн бертаза
Лайно г1орош, дитташа.

Тхов т1ехь, махах лачкъа г1ерташ,
Хебна 1а цхьа цхьалха къиг.
Йоккху цхьамма шен ков-кертахь
Г1овг1а, тухий ондда диг.

Лаьттан юьхь т1е и к1айн басар
Хьаькхна 1аьно шийлачу…
Салазаш чухоьхкуш басах
Тхан юьртара бераш ду.

Ло дилланза, 1а ца кхочуш
Меттиг йисина а яц.
Механ коча хьерча коча
Чимийн овгалш. Долу дарц…

Хоттане, 1977 шеран декабрь

__________________
Дуьненчохь хьан меха цхаъа ца хета...

so jar isam

Девеше...

Гина вац хьо дийна волуш суна,
Я ца девза ахь даьхна хьуьнарш.
Аш, б1аьхоша, маршо яккха тхуна,
Лардина вайн мехкан латтанаш.

Яийтира Даймахко повестка,
Шен мог1аршка кхойкхуш г1уллакх дан.
«Нана, ахьа са ма гатде, кестта
Воьрзур ву со толамца вайн ц1а», —

Уьш дара хьан т1аьххьарлера дешнаш…
Т1ом д1абаьлла яьлла дуккха хан.
Оцу т1амо алсамдехи кешнаш,
Чевнаш йи цо нанойн дегнашна.

Т1амо витац, хиларх цхьанхьа доьшуш,
Къестабац поэташ, артисташ.
Хиларх нана хьан ц1ахь хьоьга хьоьжуш,
Дог сацош, цо кийра дутту даш…

Машаре бу стиглахь х1ора седа,
Беттан серло дебон г1ерта тхи…
И тхи дуй-те, шу д1ахьовсош, х1етахь
Наной б1аьргех дийлла долу хи…

Хоттане, 1975 шеран июнь беттан 22 де

Я люблю все его стихи, но ,как и среди детей бывают любимчики ,так и здесь , у меня есть свои любимые стихи Ибрагима.(

цветок Зандака

Даймахко Iамийна со...

Сайн мехкан хьал даккха сов,
Диц ца дан Кавказан лаьмнаш,
Ца къесто дуьненан къаьмнаш
Даймахко Iамийна со.

Мох хьакхарх, яржаеш ткъов,
Юьхь-сибат ца лечкъо дорцах,
Оьшшучохь гIатта а орцах
Даймахко Iамийна со.

ТIехцIена леладеш дог,
Безаршца сов бертахь ваха,
Шех лаьцна иллеш а даха
Даймахко Iамийна со.

Хьешана дIаделла ков,
Яхь-гIиллакх лардан сайн къоман,
ХьагI лелош, ца хьежа гома
Даймахко Iамийна со.

Хоттане, I973 шо

__________________
Дуьненчохь хьан меха цхаъа ца хета...

цветок Зандака

Хьо дIаяха.
НеI ю цIийзаш цIийнан.
Хьо дIаяха,
Соьца кIеззиг Iийна.

Хьо дIаяха.
ХIунда? Хууш вац-кха.
НеI ю цIийзаш, йоьлхуш,
Соцуш цкъацкъа.


НеI ю цIийзаш,
Гура юккъе лоьцуш,
Сан дог хьийзош,
Делхош, дIа ца хоьцуш.


I978 шеран март беттан 25 де

__________________
Дуьненчохь хьан меха цхаъа ца хета...

цветок Зандака

Сахалин гIайренах хьаьрчича дохк,
Нохчийчоь, хьо даим го суна гIенах.
Тарло хьо суна сайн хьомечу ненах.
Хьо марша богIийла, сан хьоме мохк!

Ас хьуна гIуллакхдеш баийна гош.
Доьху хьоь, беш суна, дас санна, хьехам,
Аттачу баккха сан ойланийн лехам.
Со цкъа а виц ца ван луо суна дош.

Ас байтийн дилханах огур ду и
Хаийта, сайн кхоллам буй хьуна муьтIахь…
Мох-дорцаш хьекхарх кху гIайренан уьйтIахь,
ГIорор дац хьоь болчу безаман хи.

__________________
Дуьненчохь хьан меха цхаъа ца хета...

цветок Зандака

Нене...

Корталица хьайн букъ т1е д1авоьхкий,
Нана, ахь со лелавора гихь.
Нана, и сан дечган ага техкош,
Соь наб яйта, наб ца йора ахь.

Хьо-м таханаъ юьжуш яц хьайн хенахь,
Сагатдо ахь. Йо ахь ойланаш.
Реза яц хьо хиларна со генахь,
Хьело бохуш новкъахь кехаташ.

Суьйре еъча, цу вайн корах ц1ийнан
Детташ хьочо шен баьццара га,
Т1ам кагбелла хьоза санна, тийна,
Соне хоий, хьо г1айг1ане 1а…

Хьан ц1аро бен ца бохби сан когаш,
Нана, ахь латий сан дагчохь ц1е.
Ас сайн х1ара салтичун погонаш
Хьоь наб яйта тегна белшаш т1е.

Победино, 1978 шеран август

__________________
Дуьненчохь хьан меха цхаъа ца хета...