venera

Вайшинна юккъехь...

Вайшинна юккъехь ю сийналла х1ордан,
Вайшинна иза мел йинехь а к1орда.

Вайшинна юккъехь ду ченийн к1айн некъаш,
Бецашлахь, г1амаршлахь лаьхьарчех текхаш.

Вайшинна юккъехь ду дарц ж1аьлех леташ,
Б1аьсте а йог1ур ю, патарш а эт1аш.

Вовшашна вай т1етт1а кхочу хан ларъеш,
Вайшинна юккъехь 1а безаман лараш.

Со царна т1ехула вог1ур ву ц1ехьа,
Хьомениг, хьо соьга сатуьйсуш 1ехьа.

цветок Зандака

Мел атта кхоллало илли,
Хьан бIаьргийн седарчий гуш.
ГIевланга сан васт а диллий,
Дохдехьа хьайн гIенан гIуш.

ЧIагIбехьа мукъам сан шовкъан,
Хьайн зевне аз хуттуш тIе,
Ца хирриг иллешна новкъа
Хьайн деган гIелъелла цIе.


Вехьа со бIаьстенан декъах
ГIитточу хьайн дагчохь зов.
Ас юхьарлаьцначу некъах
Тохахьа безаман тов.


Хоттане, 1978 шеран март

__________________
Дуьненчохь хьан меха цхаъа ца хета...

lunia

Ца оьшу хьо яздан валла

Баккхалан хIуьмалгех кхин.

Хьайн илли мархашка лалла,

Лаккхаллех долийта и.


Ма гIерта и кара Iамо,

Де-дийне и долош пис.

Ма леца иллица гамо,

Къоламо раз хьаькхча сиз.


Ма марзъе хьарамчу текха

Оьздачу мукъамийн жутт.

Дош яздан къасточохь шекъа,

Ма дицде безаман мутт.


Бакъдерг бен баьрче ма даккха,

Ма тийса дешнашца пал.

Иллина хуур ду тIаккха,

Хастадан Даймехкан хьал.

__________________
- А на той планете есть охотники?- Нет.
- Как интересно! А куры есть?- Нет.
- Нет в мире совершенства! - вздохнул Лис.

Dodam

Нохчийчоьне...

Нохчийчоь! 1алашбан сайн денойн чам
Йоьссича санна хьо хетало Лаьтта…
Хьан дег1ан цхьа меже — Хоттунхойн лам —
Хьайн куьйга ахь доьг1на чурт санна, лаьтта…

Ахь лайна дуьненан жоьжахатеш,
Амма ца х1оьттина цкъан цкъа а гуора.
Хьайн к1ентий кхалхаран хилла хьо теш,
Уьш лахьте берзо а тоьъна хьан г1ора.

Керлачу хенаша х1ун дахьар-те?
Вай кхоьллинчунна бен и хууш дац-кха.
Дог карзахдийларо-м ийзаво т1е,
Хиндолчун ойлаеш, сагатло цкъацкъа…

Шеконца бех ца йо ас деган ботт:
Со теша, Нохчийчоь, хьо хир ю маьрша…
Хьан ира герз ма ду сан къоман мотт,
Цундела мостаг1ий хир бу юхь1аьржа...

Хоттане, 1982 шеран март

__________________
"..Дoккхa дуьнe т1aрaл гaтдeлчa, хьo, сaхьийзaш, хьaйн г1aйг1aнцa висчa, дeгaн oзe aхь лaдoг1aлaхь, хьaйн сaтийсaм мaьршa битaлaхь..."

Dodam

ХIун хилла вайна?

Вайн дегнийн бос х1инца ца хеташ к1айн,
Д1ауьду бендацарх д1аийна денош.
Т1аьхь-т1аьхьа тидамехь ца хуьлу вайн
Бохамехь 1аш верг, шен б1аьрхиш а 1енош.

Стигала хьала а ца хьовсу вай,
Текхаеш ойланаш, цкъа хилларш т1ома.
Кхоамза хедадо вай уьйрийн тай,
Бахьанза хиларца вовшашца гома.

Марзонаш д1аекъа к1адделла вай,
Зарздина г1иллакхаш лардинарш дайша.
Са д1а а доьжна, вай хоьхкуш ду гай,
Амалш а схьаэцна лелийнарш лайша.

Тутмаьж1гаш йоьхкина яххьашна т1е,
Шалхонийн к1уьралахь вовшашна къежа.
Стаг волчу стагана беттарца пе,
Сом вайга кхийдочу к1иллочух теша.

Ца хууш дешар дуй дахаран дарц,
Лайн чимийн эг1аза худар а хилла,
Вай г1ерта Бакъ эшош, толадан Харц,
Нийсонна т1едоккхуш ямарта х1илла...

Хоттане, 1982 шеран апрель

Х1инца кху харц дуьненахь волуш хилча
хийлаза иза хаттар "Х1ун хилла вайна?"
айха хьаьйга лур дара-кх ахьа, Ибраьх1им...
я жоп а карор дацар-кх хьуна цу хаттарна...
Аллах1а декъала войла хьо...

__________________
"..Дoккхa дуьнe т1aрaл гaтдeлчa, хьo, сaхьийзaш, хьaйн г1aйг1aнцa висчa, дeгaн oзe aхь лaдoг1aлaхь, хьaйн сaтийсaм мaьршa битaлaхь..."

Dodam

Баркалла со нохчо кхолларна, Дела!
Сица а, ц1ийца а нохчо ву со.
Сан деден б1ов ю сан дозаллин эла,
Эхь-бехк а, г1иллакх а цо суна ло.

Синметтехь 1алашбеш къоман т1е1аткъам,
Т1анк аьлла нохчоллех вуьзна со ву.
Хало т1ех1оьттича, ца бо ас латкъам:
Собар — сан толаман меттамотт бу.

Баркалла, со нохчо кхолларна, Дела!
Ахь д1а ца дайтарна нохчоллин доь.
Лаьттина, лаьттар ю, лаьтта цундела
Маршонан г1ап хилла сан Нохчийчоь!

Хоттане, 1981 шеран февраль

__________________
"..Дoккхa дуьнe т1aрaл гaтдeлчa, хьo, сaхьийзaш, хьaйн г1aйг1aнцa висчa, дeгaн oзe aхь лaдoг1aлaхь, хьaйн сaтийсaм мaьршa битaлaхь..."

Dodam

Нене..

Сан нана, д1авоьдуш, ас дуьту хьуна
Т1ехь беттан бос богу сайн иллийн жайна.
Цу юккъехь сан дегайовхо ю хьуна,
Х1оара баланза к1ен буьртиг санна.

Шорделла, ас гулъеш дахаран баккхал,
Ас т1ехьерчийначу декхарийн т1орказ —
Мог1анийн деши сан хилахь уьш таккхал,
И хьош хьо декхарийн дайшна т1е г1ор-кха…

Хьан кхерчан ц1арца ас лалийна г1ура,
Хьан куьйгийн токхонца эшийна г1ело.
Хьоьца ас баьккхина дахаран мур а
Хиллера безаш ас гитоьхна лело…

Весет деш ас дуьту хьуна, сан нана,
Даймехкан стиглара седарчийн абат.
Хуур ду хьуна ахь и дешчахьана
Мел гена хиллера со ирсах 1аба…

Хоттане, 1981 шеран апрель

Ма г1айг1а ю х1ара байт...
ша к1езиг вехар вуй хууш санна язйина а ю...

__________________
"..Дoккхa дуьнe т1aрaл гaтдeлчa, хьo, сaхьийзaш, хьaйн г1aйг1aнцa висчa, дeгaн oзe aхь лaдoг1aлaхь, хьaйн сaтийсaм мaьршa битaлaхь..."

Dodam

Сан некъ..

Сан некъ — хьо бу суна, теша,
Г1улч иръен аьлха.
Ахь кхоьхьу сан ирсан беша
Азанаш маьлхан…

Сан некъ, хьоь сатуьйсуш даим
Анасиз лаьтта —
Стигалх д1а ца оьйтуш дай и-м
Вайн къинойн латта…

Сан некъ, ахь гаре сатуьйсу
Хьайн ваша — дог1а…
1аьржачу мархаша луьйсу
Г1арг1улийн мог1а…

Луьсту ахь гарш, новкъадахарш,
Ойланаш ячош,
Гергарчийн 1ожаллеш, дахарш,
Безамаш, ачош…

Сан когех хьожа а йохуш,
К1амво ахь кхерста.
Ойланаш сан акха йохуш,
Хьо керта леста.

Хетало хьан галцаш наггахь:
Цкъа — вон, цкъа — дика.
Хьайна сан г1улч-болар магахь,
Абде со вига…

Сан дегайовхонаш лаьтта
Д1о х1уьц1ий-ч1уьч1ехь…
Бижахьа, сан некъ хьо, лаьтта —
Сан кхиэлан куьцехь…

Хьайн кераюккъе со виллий,
Хьуо суна хьиеха…
Сих-сиха олуш сайн илли,
Со хьоьца веха…

Хоттане, 1982 шеран март

__________________
"..Дoккхa дуьнe т1aрaл гaтдeлчa, хьo, сaхьийзaш, хьaйн г1aйг1aнцa висчa, дeгaн oзe aхь лaдoг1aлaхь, хьaйн сaтийсaм мaьршa битaлaхь..."

Dodam

Сан дахар...

Хаьржина ваьлла со дахаран некъ,
Ленйоцу 1алашо лаьцна —
Ца тоьлу стигларчу г1арг1улел лекъ,
Мел хиларх и атта лаьцна….

Шал-шера къаьсташ бу сан иллин мохь
Уг1арехь дерачу дорцан…
Лууш ву со талла кхолламан бохь,
Цхьаьнгге а ца доьхуш орца…

Арешна, тог1ешна бетта ас букъ,
Ирхенаш эшаян 1емаш, —
Хала ду т1аьхь-т1аьхьа мел доккху дукъ,
Дазделла сан иллин т1емаш…

1аьнт1ехь ас чилла лов, ткъа аьхка — тов,
Х1етте а ца лаьа тиекъа…
Емалдо шахьарийн урамийн зов
Татано ас бечу некъан.

Тийналла йохош ду сан г1улчийн дур,
Дегадеш х1аваан пиллиг.
Букъ т1ехьа буьтуш сайн эшамийн мур,
Некъ барехь дуьллу ас б1иллиг…

Хууш ву, сайн болар ас даккхахь гал,
Там бу кху т1улгаш т1ехь вожа.
Цундела ца йо ас 1алашо мал —
Лепа и, малх санна, можа…

Кхета со, каглахь сан кхолламан таж,
Лам соьга хьожур бу гома.
Делахь а, теша со: и бац сан кхаж!
Дала со кхоьллина т1ома!

Цхьаммо цкъа керстйича сан некъан лар,
Ас дина г1алаташ лоьхуш,
Сан некъан жам1 дийр ду сан къомо лар,
До1анехь со Деле воьхуш…

Мила ву 1алашо ца лехнарг цкъа,
Хотталахь бертал а оьгуш?
Ца г1атта ца лиънарг мила ву, ткъа,
Гор воьжна 1уьллучух хьоьгуш?

Ас лоьцу сайн некъан халонан лаг,
Хьуьнарца сайн дег1 а дулуш.
Со хьанна хетар ву дуьненчохь стаг,
Вацахь сайн ницкъах б1обулуш?

Сан сийдеш г1аьттина сан некъан чан
Хьестало, белшаш т1е хуьйшуш.
Ас к1адо ца йо-кха сайн болар дан,
Г1улчашца чаккхармаш 1уьйшуш…

Дахаран некъ бо ас, ирбина б1аьрг.
Хуьлда сан 1алашо г1оза!
Д1о хьалха хир-кха цхьа билгало, хьаьрк —
Сан некъан чаккхенан доза…

Хоттане, 1982 шеран апрель

__________________
"..Дoккхa дуьнe т1aрaл гaтдeлчa, хьo, сaхьийзaш, хьaйн г1aйг1aнцa висчa, дeгaн oзe aхь лaдoг1aлaхь, хьaйн сaтийсaм мaьршa битaлaхь..."

цветок Зандака

Амин,Малика. Дала декъала войла иза. Кху заманахь нахаца мел йолу хьаг1 а боьхалла гича ма цеце хир вара иза. Хаттарш дина вер вацара...


Хьуна хьайна

Шатайпа стихаш ас язйийр ю хьуна,
ХIуттаре хуьлуйтуш къастаран хьуна.
Ас хьуна доьллур ду Малхбален кораш,
ЗIаьнаршка хьекхийта хьан уьйтIа нораш.

Ас хьуна дахьар ду Малхбузен беснаш,
Цаьрца товш юй хууш хьан цIегIа беснеш.
Хьан дог ца даккхийта гIайгIане воча,
Ас хьуна седарчий ухкур ду коча.

Веана хьан куьйгийн йовхонна юххе,
Дуьне ас дуьллур ду хьан кераюккъе.
Ас хьуна хазор бац кхин Iоттабаккхам -
Шеконо совгIатна кховдийна баккхал.

ГIур ву со лаьттах я мархашка хьала,
Хилахь сан лулалла лан хьуна хала….
И дерриг дийр ду ас (ца оьшу ела!),
Хьо сайга эсала схьахьаьжна дела.


Хоттане, 1981 шеран февраль

__________________
Дуьненчохь хьан меха цхаъа ца хета...