Amazonka2

* * *
Сан ненан меттара сатоссуш хьала а гIоттий,
Сан когех хьаьрча некъ - дийнахь сан бан безаш берг.
Ткъа, самаволлушехь, соьга цкъа хьал-де а хоттий,
Со кхарста кIамво цо, хуьлий сан боцуш ца терг…

Ткъа, буса, набаро хьаьстича сан зийза кIажош,
Мел чIогIа кIадбаларх, шен хеннахь ца буьжу дIа:
Боьдий, дIахотталой сан ненан нилхачу кIажарх,
Со ларвар доьхучу доIане ладоьгIуш Iа…

Iилман Юсупов

Amazonka2

Делан лайн ойланаш

Суьлхьанаш-кепекаш оьхкина писаллин тай тIе,
Рицкъано Iехийнарш шайтIанна мэл кхайкхош бу.
Со-м тасбихь доккхуш ву ваккхале суо Сирта тIай тIе.
Со Делан кхетамехь Махьшаран майданхо ву.

КъорIано кула йо озачу ийманан дайшна.
Уьш дуьне тIекхетарх тешна бу, шаьш кхетта лахь.
Маликийн шапаIат кхочур дац Иблисан лайшна
БIешерийн ченашлахь, седарчийн буьртигашлахь.

Есаллин кIоргенехь цхьа шовкъе хьийзаш ду Латта,
Малхо а, Батто а ца дойтуш бодане гIел.
Дала ша пурба луш декъашна эхартахь гIатта,
Эххар а хьарчор ю Iожалла дахарна кIел…

Iилман Юсупов

Amazonka2

Цхьана накъосте

Хьо вистхилар – ека хiоттар хьан гамонан тоти,
Айпе дешнаш лаьтта Iенош – ямартлонан хiуш.
Цабезаман уггар луьра саьрмик беха оти
Лаьтташ ду хьан деган уьйтiахь, пенош дахкалуш.

Цкъацкъа со цiаверзарх, хьаькхна хьан гiийбатах бiаьштиг,
Букъ а къийзош ахь тiаьхьашха ечу Iиттарша,
Ницкъ бу соьгахь куьйга кагдан хьогiан стелахаьштиг,
Кийрахь алу ю сан лалон эладита-ша.

Хета хьуна аьшпийн кiуьрехь къайлавалар атта,
Доцу дела хьайца дуьне серладаккха нур.
Лаьа хир ду хьуна ас а, айхьа санна, артдан,
Кiайн хабарш а дуьйцуш, цергех детташ меттан тур.

Пхьоьханехь ахь волла Iеттош, дуьненах дог дахар
Сих ца иэдеш, сайн хиндолчух со-м бiобулуш ву:
Денош тiеттiа дебаш лаьтташехь, жимдаларх дахар,
Хено байташ кходдушехь, сан илли хьекъаш ду…

Хьо дiалелаш, гайна там беш, жуккаралла юстош,
Елош хьарам рицкъа хийла цаста дезна церг,
Со-м ву адамашна сайн синбаьрче йоькъуш-юстуш,
Лаам кхобуш хила халкъан воцуш а цатерг…

Iилман Юсупов

Amazonka2

* * *
Сийсара сахиллалц догIано пийсак а хьоькхуш,
Лаьттан жарж ца кхоош, дина ду кIетара худар.
Селхана син когаш берзина ас бахар доькхуш,
ГIайгIано тIедожий суна шен ши кало тудар.

Уьш а ю шайна чохь ца тоьаш, сан дакъазалла,
Уггар а кIедачу ойланах яьккхина утаркх.
Цундела шелло со, делахь а, садетта халла –
Кху тайпа хоршане гIайгIа а ца хирий гуттар-х…

Цкъа хIинца-м къора бу сан корехь цо боьзна маша.
Амма сайн иллешца маьлхан кIайн буька-яй хестош,
ДогIанан хударо ген пIаьлдиг совсийна хьаша
ДIаэккхор ю аса, шен калош тIаьхьа а лестош…

Iилман Юсупов

Amazonka2

* * *
Къоьжаллин канаша гиччош тIе хьорсур ду, ца кхоош, дама.
Литтане йиллинчу элах денош а маргIал ду лур.
Къоналлин бIарлагIа хьистина, кIадвелла, со воккхуш сама,
Кхочур бу, Iаса а луьйзуш, дахаран жамI даран мур.

ХIун хир ду сан шерийн сайра чохь совгIат деш, цунна дIадала?
Сан дагалецам-цIеркема хьийзар-те ца карош берд,
Ас динчу диканех боьттинарг, тIалам беш, айбинарг хьала?
Хир ю-те вонаша сийсош, адамаш къехкош сан керт?

Ткъа, эрна хихкина карабахь къоналлин хIу цIена гила?
Хьуьнарш сан дорах а хетта, уьш бакъдан ца хIоттахь теш?
Хилахь, ткъа, вахана цкъа мацах бехкбоцчу аламан къила?
Къухо дIахьулйина хир-те ас динчу гIуллакхийн беш?

Цкъа хIинца-м зоьрталчу лаамийн, уьдучу хенан бо хама.
Хиндолчу диканийн закъалт ду лекхачу ойланийн сур…
Хууш ву, цIеххьана гIевланга хIуттур бу, со воккхуш сама,
Шен турсан Iаса а луьйзуш, дахаран жамI даран мур…

Iилман Юсупов

Amazonka2

* * *
Байттамал, хьан сирник дIаяй-кха, сан къинан кIожам
Хьо багон хIуттушехь, гонаха Iаь тухуш къаьхьа.
ШайтIа-къа дIадеди, такхийна марцаран хьожа,
Мел чIогIа идарх а, ца кхии хьо цунна тIаьхьа –

Ойланийн хьийкъинчу гIодамех ас дина литта
Шеконан дехкаша цу сохьта долий-кха даа…
Байттамал, суна хьайн сатеден аьшпаш ма битта,
Хьоьх гIуда хьаьрчина, дIо соне цкъа охьахаа.

Хьо каде ца хилар бахьанехь, тIетоьхна хир-кха
Кхиэло сан хьашташна: корехь ас ден хIара ха а,
Мархаша милт дIасахьийзаен дIо беттан чиркх а,
Кхетаман ковста кIел хьиэ кIамбен ши-кхо могIа а…

Iилман Юсупов

Amazonka2

* * *
Iомачохь беттан сурт тховса а дисина сайнна,
Шовкъашна качвелла, буьйгIу ас ойланехь бохь.
Вовшеха хьекхало IиндагIаш, кIамделча санна,
ХIаваан пардонах чекхбуьйлу бухIанан мохь.

Жима ши марха ю, туьйдина седарчийн кIархаш,
Къорзачу стигалахь меллаша шайн болар деш.
Корсаман куйнаш а техкина лаьтташ ю тархаш,
Боьранийн лергашка къайллаха забарш а еш.

Дахкаро цIуббина, цIанбина уьшалан зорха,
Шелделла тхиш ца ло тIуьначу бацалахь дох.
Шен тIома куьг Iуттий, егайой седарчийн хорха,
Сийначу серлоно багабой, дIаэккха мох.

Юьртара пхи цIа ду тховса а вайшинна юккъехь.
Тоххарехь йижна хьо гуш ю-те мосалгIа гIан?
Хаалахь, сан са дуй набъечу хьайн кераюккъехь,
Шен йовха Iаь етташ ховхачу пIелгашла хьан…

Iилман Юсупов

Amazonka2

* * *
Ас хIинца ца етта эшамийн, толамийн чот,
Уьш IаIош таппашкахь оьмаран шуьйрачу четахь.
Со хIинца Iамош ву хьан дагна безаман мотт,
Тамаша белахь а цуьнах и кесталгIа кхетахь.

Хьо дага мел еа, чIагIло сан кийрара цIе,
ГIад яхна ойла а дIайолу ерриг а лелий...
БIаьргашна хьо ца гуш кхин цхьаъ а дIадели де.
Сан дахар кхин цкъа а безамца галморзах дели…

Iилман Юсупов

Amazonka2

* * *

Сахиллалц хьекхначу гуьйренан механ йишхаьлла.
ГIигI а деш, Iа хIинца, гIалх дайна пхьу санна, и.
Дахкаран чопанна юккъера халла схьадаьлла
Кхоьлина сатасар кIайдала ца туьгу кхин.

Стигалан белша тIе кхоьллина шен оба еха,
Зоьрталчу мархано шелйина хIаваан Iаь.
Набкхетта Iуьллучу уьшалан тийналлин Iеха
Семачу дитташна аздоцу къадоьхуш Iа.

Ирачу догIмашца лаьтта тIехь даьIнаш а дохуш,
Некъаш а лаьхьарчех цхьаццанхьа дIатекхаш го.
Ткъа, царах цхьаъ мукъа ца хилча хьо йолчу богIуш
ХIун гIуллакх дадийна я мича воьдуш ву со?

Iилман Юсупов

Dodam

Со-м цецъяьлла 1аш ю кху байтех, Амазонка!
Цу поэтан ц1е а суна дуьххьара хезаш ю...
Дела реза хуьлийла хьуна иза вовзийтарна!
Цхьа шатайпа мотт бу цуьнан,
берриге а васташах буьззина...
Иза нийса муха эра ду а-м ца хаа суна)
Дала аьтто бойла хьан!
Шен дагах кхетта х1ума иштта нахана довзийтар дика ду...

__________________
"..Дoккхa дуьнe т1aрaл гaтдeлчa, хьo, сaхьийзaш, хьaйн г1aйг1aнцa висчa, дeгaн oзe aхь лaдoг1aлaхь, хьaйн сaтийсaм мaьршa битaлaхь..."